1. Sumaya ka kan ka kɛ dɔɔni dɔɔni a tali daminɛ na.
Ni aw bɛ baara kɛ ni duguma tasuma ye, feerekɛlaw ka kan k’u janto duguma ni duguma sumaya la dɔɔni dɔɔni. A sigili waati, a sanfɛla funteni ka kan ka to degere 18 ɲɔgɔn na . Sani aw ka a sigi, aw bɛ dɔ fara siman duguma funteni kan dɔɔni dɔɔni ni degere 5 ye don o don fo a ka se degere 18 ɲɔgɔn ma . Aw bɛ o funteni in mara tile saba fɔlɔw la a sigili kɔfɛ. Tile saba kɔfɛ, aw bɛ se ka dɔ fara a funteni kan i n’a fɔ a mago bɛ cogo min na, nka a bɛ se ka kɛ degere 5 dɔrɔn ye tile kɔnɔ.
Ni aw bɛ baara kɛ ni duguma tasuma ye siɲɛ fɔlɔ, aw bɛ aw janto funteni dɔɔni dɔɔni na. Tile saba fɔlɔw la, aw bɛ dɔ fara funteni kan dɔɔni dɔɔni: degere 18 tile fɔlɔ la, degere 25 tile filanan na, degere 30 tile sabanan na, ani tile naaninan dɔrɔn de la aw bɛ se k’a kɔrɔta ka se funteni hakɛ bɛnnen ma, o kɔrɔ ye ko ji funteni bɛ se degere 45 ma ani degere 28 degere -30 Aw kana a sumaya joona, barisa o bɛ se ka kɛ sababu ye ka duguma kari ani ka a wuli ka a sababu kɛ a bonya ye.
Ni aw bɛ duguma tasumabɔlan daminɛ kokura baarakɛbaliya kɔfɛ waati jan kɔnɔ, aw bɛ funteni kɛcogo labato kosɛbɛ i n’a fɔ fɔlɔ.
2. Dugukolo funteni man kan ka caya kojugu;
A nafa ka bon k’a dɔn ko ni aw bɛ baara kɛ ni duguma tasuma ye, a sanfɛla funteni man kan ka tɛmɛ degere 28 kan , ani jibolisira funteni man kan ka tɛmɛ degere 45 kan . Ni aw tɛmɛna o funteni ninnu kan, o bɛna nɔ bila dugumalan ka ɲɛnamaya ni a ka baara waati la. Denbaya fanba fɛ, ni so funteni bɛ se degere 22 ma, o bɛ lafiya kosɛbɛ kaban nɛnɛ waati, wa ni funteni bɛ caya cogo bɛnnen na, o tɛna nɔ bila duguma tasuma baara la.
3. Ni aw bɛ duguma tasumabɔlan datugu, aw bɛ aw jija ka nɛnɛ kɛ dɔɔni dɔɔni;
Ni waatiw bɛ Changé ani ni waati bɛ ka sumaya, ni duguma tasumabɔlan mago tɛ tuguni, a ka kan ka faga dɔɔni dɔɔni. Dugukolo fana ka kan ka nɛnɛ dɔɔni dɔɔni, a man kan ka nɛnɛ yɔrɔnin kelen. Ni funteni jiginna joona, o fana bɛna nɔ bila dugumalan si hakɛ la.
4. Ni so jalen don kojugu, aw bɛ a lajɛ ka a sumaya;
Nɛnɛ waati, waati bɛ ja, wa ni duguma tasuma bɛ kɛ, dugumalan bɛ to funteni caman na, o b’a to a ka teli ka kari. O cogo la, dutigiw ka kan ka so nɛnɛ walasa dugumalan kana kari ani ka wuli.
Ni aw bɛ fɛnw labɛn kokura, aw kana dingɛw sɔgɔ walima ka nɛgɛw sɔgɔ duguma walasa ka duguma tasumabɔlanw tiɲɛ, o bɛ se ka kɛ sababu ye ka bɔgɔ bɔ sistɛmu kɔnɔ ani ka dugumafɛnw tiɲɛ. Ka fara o kan, ikomi duguma yɔrɔ ye funteni-yɔrɔ ye, aw kana finimugu jɔlenw walima sen tɛ minɛnw bila a kan, wa aw kana jɔyɔrɔ kɔrɔtalenw jɔ, barisa o bɛ se ka fiɲɛbɔ bali ani ka funteni nafa dɔgɔya.
Ikomi duguma funteni ka bon kosɛbɛ, a ka fisa aw kana gilasi walima seramiki minɛn minnu falen bɛ ji la, aw kana olu bila duguma k’u ɲɛsin duguma nɛnɛ waati ni aw bɛ baara kɛ ni duguma tasumabɔlan ye. Ni funteni tɛ kelen ye ani funteni bonya ni u sɔgɔli bɛ se ka kɛ sababu ye ka o minɛnw kari, ka na ni sanjiba ye.
Dugukolo jukɔrɔla tasuma kɛra fɛn ye min bɛ kɛ ka so masiri, nka i janto kosɛbɛ fɛn fitininw na, o nafa ka bon kosɛbɛ sugandili ni a sigili waati, kɛrɛnkɛrɛnnenya la, a ladonni siratigɛ la, bawo duguma tasuma bɛ ɲini ka jateminɛ kɛ kosɛbɛ fɛn fitininw na.
